en juist daar waar we níet kunnen zien

Afgelopen week kreeg ik een vraag.
Naar aanleiding van mijn vorige artikel, dat eindigde met de zin:
“Veiligheid gaat zelden mis waar we kijken,
maar juist daar waar we niet zien… vaak achter gesloten deuren.”
De vraag was simpel:
“Ik snap niet goed wat je hiermee bedoelt.”
En misschien is dat precies het punt.
Want echte veiligheid laat zich niet altijd direct zien.
Sterker nog, het zit vaak juist daar waar we niet kijken.
Afgelopen zaterdag las ik op LinkedIn een post van Marguerite Soeteman-Reijnen.
Over hoe zij op LinkedIn steeds vaker overlijdensberichten ziet verschijnen.
Persoonlijke verhalen. Eerbetonen. Afscheid.
En haar observatie bleef bij me hangen:
Dat een platform dat ooit vooral zakelijk was, langzaam ruimte lijkt te maken voor iets anders.
lets menselijkers, waarin niet alleen successen worden gedeeld, maar ook twijfel, verdriet en onzekerheid.
Mijn eerste reactie was: ik hoop het.
Dat dit een plek wordt waar we delen hoe het is om echt mens te zijn. Eerlijk. Kwetsbaar. Open. Zonder taboe.
Omdat wat zichtbaar wordt, altijd maar een deel is van wat er leeft. En misschien zegt het nog wel meer over wat we niet delen. Over wat nog geen plek heeft gekregen, omdat het (nog) niet veilig genoeg voelt.
En precies daar begint het interessant te worden. Want als dat zo is, waar hebben we het dan eigenlijk over als we spreken over veiligheid?
Hoe ziet veiligheid er eigenlijk écht uit?
We denken vaak dat veiligheid gaat over regels.
Over structuren. Over controle.
Maar onderzoek laat iets anders zien.
Amy Edmondson beschrijft in haar werk over psychological safety dat de best presterende teams niet de teams zijn zonder fouten, maar de teams waarin mensen zich veilig voelen om fouten te delen.
Om vragen te stellen. Om zich uit te spreken. Om niet te weten.
Veiligheid is dus niet de afwezigheid van spanning.
Het is de aanwezigheid van ruimte.
Ruimte om mens te zijn.
En precies daar raken we iets wat in onze maatschappij vaak nog moeilijk is: taboes.
Taboes op het gebied van:
Onze relaties, zoals seksualiteit, overspel, seksuele geaardheid.
Ons lichaam, zoals depressie, menstruatie, de overgang.
Onze sterfelijkheid, zoals de dood, rouw, spiritualiteit.
Onze gevoelens, zoals onzekerheid, twijfel, schaamte, angst, verdriet.
Alles wat niet binnen het plaatje past.
Alles wat we liever niet laten zien.
En juist datgene wat we onderdrukken, verdwijnt niet.
Het verplaatst zich.
Ons lichaam is daarin vernuftiger dan we soms denken.
Binnen het autonome zenuwstelsel wordt vaak onderscheid gemaakt tussen emoties die naar buiten willen bewegen en emoties die naar binnen keren.
Boosheid en angst zijn actiegerichte emoties. Ze zetten aan tot beweging. Tot handelen. Tot reageren.
Verdriet en schaamte zijn juist meer naar binnen gericht. Stiller. Meer ingehouden.
Maar wanneer actiegerichte emoties geen ruimte krijgen, wanneer boosheid of angst niet geuit mogen worden, dan zoekt het lichaam een andere weg. Dan trekken ze naar binnen en kunnen ze zich vastzetten als stille emoties zoals schaamte en verdriet.
Niet altijd zichtbaar aan de buitenkant, maar wel voelbaar in het lichaam.
Vaak letterlijk.
In spanning.
In het bekken.
In de heupen.
Het lichaam onthoudt wat wij niet uitspreken.
Ik moest daaraan denken toen ik de documentaire F*ck Drugs zag op de NPO.
Drie mannen die openlijk spraken over seksfeesten en drugsgebruik.
Wat zichtbaar was, was gedrag.
Maar wat daaronder zat... was iets anders.
Verdriet.
Afwijzing.
Niet geaccepteerd worden door de mensen die je het meest zouden moeten dragen.
En dan ontstaat er een leven in de schaduw.
Waar delen van jezelf er wel mogen zijn, maar niet volledig.
En waar emoties een andere uitweg zoeken.
Dat is wat ik bedoel met: veiligheid gaat zelden mis waar we kijken.
Want waar we kijken, zien we gedrag.
Maar veiligheid ontstaat of verdwijnt in dat wat daaraan voorafgaat.
Afgelopen donderdag at ik met mijn oude managementteam.
Een groep mannen, waarmee ik jarenlang heb gewerkt.
Een team waarin ik me altijd veilig heb gevoeld.
Waar stevige discussies normaal waren. Waar je werd uitgedaagd, maar ook gedragen.
Waar je niet alleen werd gehoord, maar ook werd gevraagd om te spreken.
Ik had iets te vieren. De lancering van mijn website. En ik wilde dat moment met hen delen.
We proostten en ik bedankte ze... Omdat ze zijn gebleven...
Eentje waarin ik mezelf eerst verloor om mezelf vervolgens opnieuw te vinden. Maar dan completer.
Waar ik jarenlang vooral in mijn hoofd leefde, ben ik mijn gevoelskant gaan onderzoeken. Via coaching, lichaamswerk en via spiritualiteit.
Soms op onconventionele manieren die niet voor iedereen logisch of comfortabel waren.
En toch... zijn ze gebleven.
Ze hielden ruimte.
Ze vroegen zich af of het goed zou komen.
Maar ze gingen niet weg.
En dat... is hoe veiligheid er in de praktijk uitziet.
Niet dat je het altijd met elkaar eens bent.
Niet dat alles makkelijk is.
Maar dat je er mag zijn.
Met alles wat je bent en niet bent.
Met je licht.
En je schaduw.
Met je zekerheid.
En je twijfel.
Met dat wat past binnen de norm.
En dat wat daarbuiten valt.
Wat als we dat vaker normaal zouden maken?
Niet in de schaduw.
Niet achter gesloten deuren.
Maar in het daglicht.
Dat vraagt iets van ons.
Nieuwsgierigheid.
Openheid.
Respect.
De bereidheid om te luisteren zonder direct te oordelen.
Want echte veiligheid... ontstaat niet door controle.
Maar door verbinding.
En misschien is dat wel waar het begint.
Niet op straat.
Niet in systemen.
Maar hier.
Tussen ons.
Blijf in beweging. Wil je regelmatig een dosis zachte scherpte en reflecties in je mailbox ontvangen? Schrijf je in voor mijn Liefdesbrieven en blijf verbonden met de magie in jou.