Afgelopen tijd kwam dit thema van verschillende kanten tegelijk naar me toe.
Tijdens een bijeenkomst over ontwerpen vanuit vrouwelijk perspectief ging het over veiligheid in de openbare ruimte. De vraag die centraal stond:

Laat je je in het ontwerp leiden door data of door hoe veiligheid daadwerkelijk wordt ervaren?

Want die twee blijken niet hetzelfde te zeggen. Sterker nog, ze lijken elkaar soms tegen te spreken.

Op plekken waar vrouwen zich veiliger voelen, zijn de criminaliteitscijfers soms juist hoger.
En op plekken die als onveilig worden ervaren, liggen die cijfers lager.

Aan het einde van de avond kwam er een interessante gedachte: zou het kunnen dat op plekken waar vrouwen zich veilig voelen, ook simpelweg meer vrouwen komen? En dat daarmee, paradoxaal genoeg, de kans op incidenten juist toeneemt?

En toen kwam bij mij een andere vraag op: wat als het niet óf-óf is… maar en-en?
Dat data iets laat zien en beleving iets anders vertelt. En dat echte veiligheid misschien juist zit in wat er ontstaat als je die twee samenbrengt. Niet door één van de twee leidend te maken, maar door te begrijpen wat ertussen zit.

Want cijfers vertellen je waar iets gebeurt, maar beleving vertelt je waarom. En precies in die ruimte daartussen ontstaat inzicht.

En toen kwam het ineens dichtbij. Mijn zoon, die eerder dit jaar voor zijn profielwerkstuk onderzocht of er een modenorm bestaat op school. De vraag daaronder is eigenlijk veel groter: mag je zijn wie je bent? Of hoor je er alleen bij als je binnen het plaatje past?

Het antwoord? Ja… maar tot op zekere hoogte. En als je daarbuiten valt, voel je dat meteen.
Uitsluiting. Pesten. Eenzaamheid.

Mijn zoon maakt dat mee. Niet eens op school, maar gewoon op straat. Opmerkingen. Blikken. Aannames over wie hij is. Hij gaat er goed mee om, maar het raakt hem wel.
En dan een vriendin van mijn dochter. Op school. Op de wc. Aangeraakt zonder toestemming. Veilige plekken… die dat ineens niet blijken te zijn. 

En wat me daarin ook raakt: dat bij degene die dat deed waarschijnlijk veel meer speelt dan alleen “pubergedrag”. Een jongen zonder aansluiting. Zonder vrienden. Met opgebouwde frustratie en eenzaamheid die ergens een uitweg zoekt.

Begrijp me goed: dit praat niets goed.
Maar het laat wel iets zien wat we misschien liever niet willen zien.
Het laat zien dat wat aan de oppervlakte zichtbaar is, zelden het hele verhaal is.

Gedrag is vaak alleen het topje van de ijsberg. En onder die ijsberg zitten dingen als: niet gezien worden, niet gehoord worden, er niet bij horen, geen plek voelen

En misschien wel de grootste angst die er is: niet verbonden zijn.

Een vriendin zei het laatst zo mooi: “Misschien is de grootste angst van de mens wel om alleen te sterven.”

Maar misschien bedoelen we eigenlijk: eenzaam zijn.
Want alleen zijn is feitelijk. Eenzaamheid is een ervaring.

En precies daar…ligt volgens mij de sleutel.

Want als we veiligheid alleen blijven benaderen vanuit cijfers, regels en toezicht, dan blijven we aan de oppervlakte werken. Terwijl echte veiligheid begint in hoe we met elkaar omgaan. In opvoeding. In aandacht. In het leren zien van wat er onder gedrag zit. In het durven kijken naar degene die iets doet wat we afkeuren…en toch de vraag stellen: wat speelt hier écht? Niet om het goed te praten, maar om te voorkomen dat het zich herhaalt.

Een betere wereld begint niet “daar buiten”.

Die begint hier. In onszelf.

In hoe wij onze kinderen begeleiden.
Wat we ze meegeven over zichzelf en de ander.
Hoe we omgaan met verschil.
Met afwijzing.
Met pijn.

Ik merk hoe anders het voelt als het ineens dichtbij komt. Niet als een nieuwsbericht, maar als je eigen kind. Of dat van iemand van wie je houdt.

Misschien is dat wel de uitnodiging.

Om niet alleen te kijken…maar echt te zien. En om verantwoordelijkheid te nemen voor de rol die we daarin zelf hebben.

Want veiligheid ontstaat niet vanzelf.

Die bouwen we.
Elke dag.
Met elkaar.

“Veiligheid gaat zelden mis waar we kijken, maar juist daar waar we niet zien…vaak achter gesloten deuren”

Blijf in beweging. Wil je regelmatig een dosis zachte scherpte en reflecties in je mailbox ontvangen? Schrijf je in voor mijn Liefdesbrieven en blijf verbonden met de magie in jou.